Object
Vosbergen

Locatie
Adres: Vosbergerweg 38, 8181JH
Heerde
Gemeente Heerde
Provincie Gelderland

Vosbergen ligt ten noorden van Heerde, direct ten westen van het Apeldoornsch Kanaal, ter hoogte van de Kasteelweg, langs de Vosbergerweg.
De vier bovenstaande punten geven het terrein weer, met dubbele omgrachting, waarbinnen het kasteel en voorburcht zich bevinden.
[De auteur heeft dit object als kasteel beschouwd vanwege de bouwperiode (laat middeleeuws en gedeeltelijk eind 16e eeuw. Zie daarvoor: Stenvert 1999, p. 193 en www.KICH.nl). De Ridderschap-vermelding (1681) is te jong].

Typologie

...

Etymologie
...

Toestand van het middeleeuwse kasteel
Zichtbaar:

Archis geeft geen (archeologische waarde-) melding bij dit terrein, het is niet beschermd. Het gebouw staat onder Rijksbescherming.

Afmetingen
...

Oudste vermelding
Datum:
Bron:

...

Bezitsgeschiedenis
Huis Vosbergen is in het laatste kwart van de 16de eeuw gebouwd door Johan Doys met als basis een spieker die de familie wellicht al in het begin van de 16de eeuw had laten bouwen. Hij en zijn schoonzoon Gerard Krijt hebben het huis uitgebreid tot het huidige volume.

Historische betekenis
...

Bouwgeschiedenis
Huis Vosbergen is vermoedelijk gebouwd in het laatste kwart van de 16de eeuw door het ombouwen tot woning van een spieker. Oorspronkelijk bestond het huis uit een klein omgracht gebouw van twee bouwlagen. Dit gebouw is voor 1623 in vier fasen uitgebouwd tot het huidige huis. Op enkele moderniseringen na is het huis daarna niet meer gewijzigd.
Ten westen van het huis stonden aanvankelijk twee bijgebouwen aan weerszijden van een voorplein, maar het noordelijke was al in het begin van de 19de eeuw verdwenen.

Afbeeldingen
Kaart, 1811, Topogrfische kaart van de Veluwe en Veluwe-zoom, door M.J. De Man, blad 33.
Kadastrale minuut, 1811-1832, Gemeente Heerde, Gelderland. Sectie K, blad 2 [terrein met Vosbergen van kaart verdwenen, beschadigd] (http://watwaswaar.nl/#eO-cS-7-ed-1v-1-44X2-2a3M---1UG, geraadpleegd op 24-08-2009).
Google Earth foto, 2009, Locatie terrein Vosbergen (Documentatiecentrum NKS).

Bronnen
N.v.t.

Literatuur
- Jas, Jorien, Frank Keverling Buisman, Elyze Storm-Smeets, et al. red., Kastelen in Gelderland, Utrecht 2013, 260-263.
- Kamerlingh Onnes-van Dedem, G. A., 1985, 'Kasteel Vosbergen te Heerde', in: Bijdragen tot het bronnenonderzoek naar de ontwikkeling van de Nederlandse historische tuinen, parken en buitenplaatsen, p. 45-49.
- Scheltema, H.G., ‘Heerde rond 1730: Andries Schoemaker en de tekeningen van Cornelis Pronk en Abraham de Haen’, in: Heerde Historisch, 28(2003) nr. 2, 3-28.
- Tromp, H.M.J. en H. Buitenhuis, 1991, Historische buitenplaatsen in particulier bezit, Utrecht, p. 90-91.
- Zandstra, E., Kastelen en huizen op de Veluwe, 's-Gravenhage, p. 43, 95.

Documentatie
Diverse krantenartikelen betreffende het beheer en behoudt van Vosbergen (Documentatiecentrum NKS, documentatiemap 'Vosbergen, oude naam Krijt)'.

Coördinaten
Coordinaten: 52°23'38.48''N, 6° 3'24.50''O
Kaartblad: 27E , x: 200.577, y: 489.785, precisie 3

Bescherming gebouw
Status:

Monumentnummer: 46758
 Omschrijving Rijksmonument (ODB, Kich.nl):
HOOFDGEBOUW. Zeldzaam voorbeeld van een gaaf bewaard, omgracht, bakstenen edelmanshuis van bescheiden omvang, in vier bouwperioden tot stand gekomen tussen het einde van de 16e eeuw en 1623 (jaartalankers in de voorgevel). Het huis bestaat uit twee naast elkaar gelegen vleugels van twee woonlagen, gedekt door zadeldaken en ieder voorzien van een kelder onder het achterste, om die reden als opkamer uitgevoerde vertrek; tegen de noord- en zuidzijde later aangebouwde toiletten. De voor- en achtergevels worden beëindigd door vier met de zadeldaken corresponderende trappentoppen, waarvan die aan de voorzijde zijn voorzien van toppilasters op gebeeldhouwde kraagsteentjes en de noord-oostelijke nog wordt bekroond door een oorspronkelijke achthoekige schoorsteen. De gevelvlakken worden, voorzover zij niet in de 19e eeuw zijn vernieuwd, verlevendigd door een muizetandlijst en door ontlastingsbogen met in pleisterwerk uitgevoerde blokversiering, die de plaats van de oorspronkelijke vensters met hele en halve natuurstenen kruiskozijnen aangeven. Bij de restauratie is een aantal vensters in deze oorspronkelijke vorm hersteld; andere hebben toen een roedenverdeling in 18e-eeuwse trant gekregen. Om de voordeur met bovenlicht een geblokte omlijsting, bekroond door twee siervazen (plm. 1750).

Bescherming terrein
Status:

Bestemming
Bestemmingsplan:
Bestemming:

Auteur en datum
Auteur: Maartje Verhoeckx
Beschrijving gemaakt: 24-08-2009

Bouwhistorisch onderzoek RCE
...

Archeologisch onderzoek RCE
N.v.t.

Geomorfologische codering
3K14, Lage ruggen en heuvels.

Bodemkundige codering
pZn23, Kalkloze zandgronden.