Nettelhorst, De
BASISREGISTRATIE [?]
algemeen | omschrijving | bezits- en bouwgeschiedenis | afbeeldingen, literatuur en documentatie | verdere informatie | terug naar de lijst
Object
Nettelhorst, De
Nettelhorst, De
Locatie
Adres: Ruïnelaan 1-3, 7241 PL
Lochem
Gemeente Lochem
Provincie Gelderland
De Nettelhorst lag ten oosten van Lochem, ten noorden van de Berkel, tussen de Ruïnelaan en de Nettelhorsterweg in.
Adres: Ruïnelaan 1-3, 7241 PL
Lochem
Gemeente Lochem
Provincie Gelderland
De Nettelhorst lag ten oosten van Lochem, ten noorden van de Berkel, tussen de Ruïnelaan en de Nettelhorsterweg in.
Typologie
...
...
Etymologie
...
...
Huidige situatie
...
...
Toestand van het middeleeuwse kasteel
Zichtbaar:
Boven het maaiveld rest alleen nog een ruïne op een omgracht terrein. De ruïne is een Rijksmonument.
Zichtbaar:
Boven het maaiveld rest alleen nog een ruïne op een omgracht terrein. De ruïne is een Rijksmonument.
Afmetingen
...
...
Oudste vermelding
Datum:
Bron:
...
Datum:
Bron:
...
Bezitsgeschiedenis
Het kasteel wordt voor het eerst genoemd in 1379 als Steven van Nettelhorst beleend wordt met ‘dat huys te Nettelhorst met sijnen tobehoren’. In 1465 kwam De Nettelhorst in het geslacht Van Heeckeren. Evert Van Heeckeren was gehuwd met Eilarda van Methelen, vrouwe van Nettelhorst. In 1465 overleed haar broer waarna zij Nettelhorst erfde. Het kasteel bleef in het geslacht van Heeckeren tot 1834, toen het werd verkocht. Het kwam in handen van de eigenaren van kasteel Twickel. Zij woonden niet op De Nettelhorst en het kasteel raakte in verval. In 1875 werd het daarom voor afbraak verkocht.
Het kasteel wordt voor het eerst genoemd in 1379 als Steven van Nettelhorst beleend wordt met ‘dat huys te Nettelhorst met sijnen tobehoren’. In 1465 kwam De Nettelhorst in het geslacht Van Heeckeren. Evert Van Heeckeren was gehuwd met Eilarda van Methelen, vrouwe van Nettelhorst. In 1465 overleed haar broer waarna zij Nettelhorst erfde. Het kasteel bleef in het geslacht van Heeckeren tot 1834, toen het werd verkocht. Het kwam in handen van de eigenaren van kasteel Twickel. Zij woonden niet op De Nettelhorst en het kasteel raakte in verval. In 1875 werd het daarom voor afbraak verkocht.
Historische betekenis
...
...
Bouwgeschiedenis
Over de vroegste vorm van het kasteel Nettelhorst is niets bekend. In de 16de eeuw bestond de hoofdburcht uit een omgrachte zaalbouw met traptoren. In 1610 is een tweede gracht rond het kasteel gegraven en is de hoofdburcht uitgebreid met een zijvleugel waardoor er een L-vormige plattegrond ontstond. In de 18de eeuw bestond de hoofdburcht uit een blokvormig huis van twee achter elkaar geplaatste vleugels met de traptoren daartussen met ten oosten daarvan twee L-vormige bijgebouwen. Ten oosten van de hoofdburcht bevond zich een voorplein met aan weerszijden bijgebouwen. De hoofdburcht is in 1875 op twee stukken muur na afgebroken. De twee bijgebouwen en het voorplein zijn gehandhaafd.
Over de vroegste vorm van het kasteel Nettelhorst is niets bekend. In de 16de eeuw bestond de hoofdburcht uit een omgrachte zaalbouw met traptoren. In 1610 is een tweede gracht rond het kasteel gegraven en is de hoofdburcht uitgebreid met een zijvleugel waardoor er een L-vormige plattegrond ontstond. In de 18de eeuw bestond de hoofdburcht uit een blokvormig huis van twee achter elkaar geplaatste vleugels met de traptoren daartussen met ten oosten daarvan twee L-vormige bijgebouwen. Ten oosten van de hoofdburcht bevond zich een voorplein met aan weerszijden bijgebouwen. De hoofdburcht is in 1875 op twee stukken muur na afgebroken. De twee bijgebouwen en het voorplein zijn gehandhaafd.
Afbeeldingen
Figuur 15: 'Bouwhistorische reconstructie, fase 1', door Buro 02 (Ringenier en Bloemink 2005, p. 22).
Figuur 16: 'Bouwhistorische reconstructie, fase 2', door Buro 02 (Ringenier en Bloemink 2005, p. 23).
Gewassen pentekening, 1743, ''t Huijs Nettelhorst', door Jan de Beijer, Particuliere Collectie RKD, 's-Gravenhage (Harenberg 1989, p. 32).
Gewassen pentekening, 1720, 'Het Huis Nettelhorst', door Frans Berkhuys, Particuliere Collectie RKD, 's-Gravenhage. Cat nr. 701 (Hiddink 1991, p. 95).
Kadastrale minuut, 1811-1831, Gemeente Laren, Gelderland. Sectie L, blad 3, nr. 852 (watwaswaar.nl, http://watwaswaar.nl/#iO-X2-7-ed-1v-1-4SkC-2DdA---1Re, geraadpleegd op 04-03-2009).
Plattegronden van de kelder, eertse verdieping en tweede verdieping van De Nettelhorst vlak voor de sloop, Archief Twickel (Ringenier en Bloemink 2005, p. 16).
Figuur 15: 'Bouwhistorische reconstructie, fase 1', door Buro 02 (Ringenier en Bloemink 2005, p. 22).
Figuur 16: 'Bouwhistorische reconstructie, fase 2', door Buro 02 (Ringenier en Bloemink 2005, p. 23).
Gewassen pentekening, 1743, ''t Huijs Nettelhorst', door Jan de Beijer, Particuliere Collectie RKD, 's-Gravenhage (Harenberg 1989, p. 32).
Gewassen pentekening, 1720, 'Het Huis Nettelhorst', door Frans Berkhuys, Particuliere Collectie RKD, 's-Gravenhage. Cat nr. 701 (Hiddink 1991, p. 95).
Kadastrale minuut, 1811-1831, Gemeente Laren, Gelderland. Sectie L, blad 3, nr. 852 (watwaswaar.nl, http://watwaswaar.nl/#iO-X2-7-ed-1v-1-4SkC-2DdA---1Re, geraadpleegd op 04-03-2009).
Plattegronden van de kelder, eertse verdieping en tweede verdieping van De Nettelhorst vlak voor de sloop, Archief Twickel (Ringenier en Bloemink 2005, p. 16).
Bronnen
...
...
Literatuur
- Harenberg, J., 1989, Kastelen en landhuizen rond Lochem, Zutphen, p. 31-38.
- Harenberg, J., 1999, Eens bolwerk van de adel. Kastelen en landhuizen in de Achterhoek en Liemers, Alphen aan den Rijn, p. 13.
- Hiddink, H.J., 1991, Geschiedenis van het kasteel en de marke Nettelhorst-Langen, Borne.
- Hiddink, H.J., ‘De geschiedenis van kasteel Nettelhorst’, in: Jaarboek Achterhoek en Liemers, 14(1991), 22-40.
- Ringenier, H. en W.J. Bloemink, 2005, RAAP Rapport 1186. Huis De Nettelhorst, Gemeente Lochem. Archeologisch vooronderzoek: een Bureau-, bouwhistorisch en inventariserend veldonderzoek, Amsterdam.
- Schulte, A.G., 1997, Ruïnes in Nederland, Zwolle/Zeist, p. 148-149.
- Jas, Jorien, Frank Keverling Buisman, Elyze Storm-Smeets, et al. red., Kastelen in Gelderland, Utrecht 2013, 306-307.
- Harenberg, J., 1989, Kastelen en landhuizen rond Lochem, Zutphen, p. 31-38.
- Harenberg, J., 1999, Eens bolwerk van de adel. Kastelen en landhuizen in de Achterhoek en Liemers, Alphen aan den Rijn, p. 13.
- Hiddink, H.J., 1991, Geschiedenis van het kasteel en de marke Nettelhorst-Langen, Borne.
- Hiddink, H.J., ‘De geschiedenis van kasteel Nettelhorst’, in: Jaarboek Achterhoek en Liemers, 14(1991), 22-40.
- Ringenier, H. en W.J. Bloemink, 2005, RAAP Rapport 1186. Huis De Nettelhorst, Gemeente Lochem. Archeologisch vooronderzoek: een Bureau-, bouwhistorisch en inventariserend veldonderzoek, Amsterdam.
- Schulte, A.G., 1997, Ruïnes in Nederland, Zwolle/Zeist, p. 148-149.
- Jas, Jorien, Frank Keverling Buisman, Elyze Storm-Smeets, et al. red., Kastelen in Gelderland, Utrecht 2013, 306-307.
Documentatie
N.v.t.
N.v.t.
Coördinaten
Coordinaten: 52° 9'32.80''N, 6°27'27.78''O
Kaartblad: 34A , x: 228.251, y: 463.978, precisie 3
Coordinaten: 52° 9'32.80''N, 6°27'27.78''O
Kaartblad: 34A , x: 228.251, y: 463.978, precisie 3
Bescherming gebouw
Status:
Monumentnummer: 25936
...
Status:
Monumentnummer: 25936
...
Bescherming terrein
Status:
Status:
Bestemming
Bestemmingsplan:
Bestemming:
Bestemmingsplan:
Bestemming:
Auteur en datum
Auteur: Maartje Verhoeckx
Beschrijving gemaakt: 04-03-2009
Auteur: Maartje Verhoeckx
Beschrijving gemaakt: 04-03-2009
Bouwhistorisch onderzoek RCE
...
...
Archeologisch onderzoek RCE
N.v.t.
N.v.t.
Overig onderzoek
Geomorfologische codering
Bodemkundige codering
Basisregistratie - er zijn in ieder geval gegevens over naam en locatie van het object, en verwijzingen naar de beschikbare afbeeldingen, literatuur, documentatie en bronnen. Aan de hand van deze informatie kan eenieder die geïnteresseerd is zich gaan verdiepen in het desbetreffende kasteel. Het is de bedoeling dat deze basisregistratie-beschrijvingen in de toekomst tot volwaardige beschrijvingen worden uitgebreid.
In bewerking - de beschrijvingen zijn veelal voorzien van meer uitgebreide informatie over de geschiedenis en bouwgeschiedenis van het kasteel. Deze beschrijvingen zijn echter nog niet door de wetenschappelijke redactie van het Kastelenlexicon gezien, of moeten nog bijgewerkt worden naar aanleiding van redactie-opmerkingen.
Volledig - deze beschrijvingen zijn door de redactie gezien en goedgekeurd.
In bewerking - de beschrijvingen zijn veelal voorzien van meer uitgebreide informatie over de geschiedenis en bouwgeschiedenis van het kasteel. Deze beschrijvingen zijn echter nog niet door de wetenschappelijke redactie van het Kastelenlexicon gezien, of moeten nog bijgewerkt worden naar aanleiding van redactie-opmerkingen.
Volledig - deze beschrijvingen zijn door de redactie gezien en goedgekeurd.